CARPAN||lalampan.com|| Pada hari ini, 08 Maret 2026 (Ahad Bagi, 18 Ramadan 1447), kami melayangkan sebuah cerita pendek berbahasa Madura yang ditulis dengan Huruf Carakan. Karya ini ditulis oleh Syafa Verian Aulya, seorang siswi SMP Binar Junior High School Sumenep, sebagai bagian dari upaya generasi muda untuk merawat bahasa dan aksara warisan Nusantara. Redaksi.
꧋ꦤꦃꦏꦤꦃꦢꦫꦶꦠꦤꦏꦼꦫꦿꦺꦁ
꧋ꦭꦒ꧀ꦒꦸꦒꦤꦺꦏꦺꦴ꧈ ꦲꦔꦺꦤ꧀ꦲꦺꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦏꦭꦧ꧀ꦠꦸꦒꦸꦏꦼꦫꦿꦺꦱ꧀ꦲꦫꦱ꧀ꦱꦥꦲꦺꦃ꧉
ꦲꦔꦺꦤ꧀ꦠꦱꦺꦔꦺꦧꦫꦺꦴꦃ꧈ ꦲꦺꦴꦩ꧀ꦱꦺꦲꦕ꧀ꦕꦺꦤ꧀꧈
ꦲꦕꦩ꧀ꦥꦺꦴꦂꦧꦤ꧀ꦧꦺꦢ꧀ꦝꦶꦲꦺꦴꦠꦧꦠꦤꦗꦭꦤ꧀ꦱꦺꦏꦼꦫꦿꦺꦁ꧉
ꦲꦺꦱꦼꦠ꧀ꦠꦺꦴꦁꦧꦼꦁꦏꦺꦴꦲꦺꦴꦠꦧꦫꦺꦴꦩꦏꦼꦤꦺꦃ꧈ ꦲꦒꦺꦢ꧀ꦝꦸꦁꦥꦥꦤ꧀꧈
ꦧꦣ꧀ꦤꦏꦤꦭꦏꦺꦃꦱꦺꦱꦶꦧꦸꦏ꧀ꦩꦠꦺꦥ꧀ꦥꦃꦧꦸꦏꦸꦱꦺꦥꦺꦴꦤ꧀ꦭꦗꦸ꧈ ꦲꦺꦲꦠ꧀ꦠꦱ꧀ꦩꦺꦗ꧉
ꦲꦭꦩꦤ꧀ꦧꦸꦏꦸꦤꦩꦺꦴꦭꦲꦼꦏꦺꦴꦤꦺꦁ꧈ ꦠꦥꦼꦲꦧꦤꦥꦒ꧀ꦒꦸꦤ꧀ꦩꦫꦺꦁꦏꦼꦱ꧀ꦠꦺꦴꦁꦱꦼꦠ꧀ꦠꦺꦴꦁ꧈
ꦠꦤꦁꦔꦏꦭꦧ꧀ꦕꦼꦥ꧀ꦥꦼꦠ꧀ꦤꦼꦥ꧀ꦥꦏ꧀ꦲꦒꦼꦧ꧀ꦧꦱ꧀ꦲꦧꦸꦣꦫꦶꦱꦩ꧀ꦥꦸꦭ꧀ꦲꦺꦴꦠꦧꦏꦺꦴꦭꦺꦃꦤꦧꦸꦏꦸ꧈
ꦲꦏꦢꦶꦠꦏꦺꦴꦃꦧꦂꦭꦺꦩ꧀ꦧꦫꦤ꧀ꦒꦥꦤꦺꦏꦧꦏꦭ꧀ꦭꦺꦴꦱꦺꦴꦏꦭꦧꦤ꧀ꦧꦏ꧀꧉
꧋ꦭꦭꦏꦺꦃꦱꦺꦲꦺꦏꦼꦤ꧀ꦏꦭꦧ꧀ꦚꦩꦤꦫꦥ꦳ꦶ꧈ ꦔꦧꦱ꧀ꦏꦭꦺꦴꦮꦂꦣꦫꦶꦕꦤ꧀ꦝꦺꦭꦱꦏꦼꦗ꧀ꦗꦃ꧉
ꦭꦁꦔꦺꦃꦲꦏꦠꦺꦴꦤ꧀ꦠꦺꦫꦿꦃ꧈ ꦠꦤ꧀ꦗꦥꦤꦱ꧀ꦧꦏꦭ꧀ꦝꦠꦼꦁꦭꦺꦧ꧀ꦧꦶꦕꦼꦥ꧀ꦥꦼꦠ꧀ꦝꦫꦶꦧꦶꦪꦱꦤ꧉
꧋ꦣꦫꦶꦣꦥꦺꦴꦂꦏꦭꦺꦴꦮꦂꦱꦺꦴꦮꦫꦤꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦱꦺꦲꦭꦺꦴꦱ꧀꧈ “ꦫꦥ꦳꧀꧈
ꦚꦫꦥ꧀ꦒꦭ꧀ꦭꦸ꧈
ꦤꦃ꧉
ꦒ꦳ꦸꦤ꧀ꦥꦼꦂꦏꦼꦭ꧀ꦭꦤꦱꦧ꧀ꦧꦿꦁ꧈ ꦠꦥꦼꦒꦶꦃꦲꦔꦃ꧉
꧋ꦫꦥ꦳ꦶꦩꦺꦱꦼꦩ꧀ꦱꦏꦺꦴꦤꦺꦃ꧉ “ꦲꦺꦩ꧀ꦩꦃꦚꦫꦥ꧀ꦏꦼꦪ꧈ ꦪ?”ꦫꦥ꦳ꦶꦲꦠꦚ꧉
꧋ “ꦩꦫꦺꦭ꧈ ꦕꦺꦴꦁ꧉ ꦱꦼꦁꦏꦺꦴꦃꦭꦏꦼꦤ꧀ꦚꦁ꧉ ꦕꦺꦴꦏꦺꦴꦥ꧀ꦔꦧꦱ꧀ꦱꦒꦶꦧꦃꦤꦧꦗꦼꦁ꧈
ꦲꦠꦺꦤꦱꦺꦁꦏꦺꦴꦃꦭꦧꦸꦔ”꧉
***
꧋ꦱꦧ꧀ꦧꦤ꧀ꦭꦒ꧀ꦒꦸ꧈ ꦫꦥ꦳ꦶꦲꦗꦭꦤ꧀ꦱꦺꦴꦏꦺꦴ ꧇꧒꧇
ꦲꦼꦥ꧀ꦥꦭ꧀ꦏꦱꦏꦺꦴꦭꦃꦲꦤ꧀꧈
ꦭꦺꦧꦠ꧀ꦱꦧꦏꦼꦫꦿꦺꦁ꧈
ꦧꦠꦺꦴꦏꦥꦺꦴꦂ꧈ ꦧꦤ꧀ꦗꦭꦤ꧀ꦠꦤꦱꦺꦲꦧꦸꦤꦔꦂꦧꦸ꧈
ꦏꦣꦁꦲꦧꦃꦤꦔꦼꦤ꧀ꦠꦺꦭ꧀ꦱꦥꦺꦣꦩꦺꦴꦠꦺꦴꦫꦿꦠꦠꦁꦒꦤꦧꦶꦭꦠꦼꦥ꧀ꦥꦃꦭꦺꦧꦠ꧀꧈
ꦠꦥꦺꦱꦺꦥꦭꦺꦁꦱꦼꦒ꧀ꦒꦸꦠ꧀ꦲꦧꦃꦤꦲꦗꦭꦤ꧀ꦱꦺꦴꦏꦺꦴ꧈ ꦲꦼꦧꦏ꧀ꦠꦺꦴꦩꦺꦴꦱꦺꦩ꧀ꦲꦺꦴꦗꦤ꧀꧈
ꦭꦤ꧀ꦗꦭꦤ꧀ꦲꦲꦺꦴꦧꦢꦢ꧀ꦢꦶꦊꦢ꧀ꦝꦸꦏ꧀꧈ ꦧꦤ꧀ꦲꦧꦃꦤꦠꦃꦲꦤ꧀ꦝꦶꦃꦱꦥꦠꦸ꧈
ꦱꦲꦼꦁꦒꦫꦥ꦳ꦶꦲꦒꦸꦭꦸꦁꦕꦭꦤꦤꦱꦩ꧀ꦥꦼꦃꦏꦠꦺꦴꦃꦲꦺꦴꦠ꧀ꦧꦤ꧀ꦤꦺꦁꦠꦺꦁꦱꦤ꧀ꦝꦭ꧀ꦭ꧉
ꦏꦣꦁꦢꦶꦭꦣꦥꦃꦏꦱꦏꦺꦴꦭꦃꦲꦤ꧀ꦏꦭꦩ꧀ꦧꦶꦤꦧꦕ꧀ꦕ꧈
ꦠꦥꦺꦲꦧꦃꦤꦥꦒ꧀ꦒꦸꦤ꧀ꦩꦺꦱꦼꦩ꧀ꦧꦶꦭꦲꦺꦥꦁꦭꦺꦴꦒꦸꦫꦸꦤ꧉
꧋ “ꦠꦼꦭꦠ꧀ꦥꦺꦴꦭꦺ꧈ ꦥ꦳ꦶ?”
ꦥꦼꦂꦠꦚꦤꦱꦭꦱꦺꦠ꧀ꦠꦺꦴꦁꦒꦸꦫꦸꦱꦺꦒꦶꦃꦧꦸꦂꦤꦔꦭꦺꦃꦲꦺꦃꦏꦤꦃꦗꦫꦺꦴꦮꦥꦃ꧉
꧋ꦲꦺꦁꦒꦶ꧈ ꦥꦏ꧀ꦠꦥꦺꦏꦲꦸꦭꦥꦺꦴꦤ꧀ꦝꦠꦼꦁ꧈ꦗꦮꦧ꧀ꦧꦏꦭꦧ꧀ꦔꦁꦒꦸꦪ꧀ꦤꦢꦱꦺꦴꦮꦫꦱꦺꦥꦺꦴꦭ꧀꧉
***
꧋ꦲꦺꦱꦏꦺꦴꦭꦃꦲꦤ꧀꧈ ꦫꦥ꦳ꦶꦭꦏꦺꦴꦠꦺꦴꦗꦸꦃꦲꦺꦧꦫꦶꦱ꧀ꦥꦭꦺꦁꦲꦣꦃ꧉ ꦧꦗꦺꦁꦲꦗꦂ꧈
ꦩꦱ꧀ꦏꦺꦱꦼꦒ꧀ꦲꦺꦕꦺꦴꦏꦺꦴꦕꦺꦴꦱꦉꦁꦏꦚ꧀ꦕꦏꦼꦭ꧀ꦭꦱ꧀ꦱ꧉
꧋ “ꦫꦥ꦳꧀꧈ ꦲꦫꦥꦧꦃꦤꦩꦃꦕꦺꦃꦧꦗꦺꦁꦔꦲꦗꦂ?” ꦢꦩꦂꦲꦠꦚ꧉
“ꦗꦃꦧꦃꦤꦧꦤ꧀ꦱꦼꦁꦏꦺꦴꦃꦩꦺꦴꦱꦺꦴꦤꦃꦏꦤꦃꦭꦲꦺꦤ꧀ꦤꦫꦺꦁꦢꦶꦱ꧈
ꦣꦒ꧀ꦒꦶꦲꦤ꧀ꦥꦒ꧀ꦒꦸꦤ꧀ꦲꦭꦏꦺꦴꦲꦺꦠꦱꦺꦃꦏꦺꦪ”꧉
꧋ꦩꦺꦴꦤ꧀ꦱꦏꦧ꧀ꦧꦶꦪꦤ꧀ꦤꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦩꦺꦏ꧀ꦏꦺꦂꦲꦺꦔꦃꦗꦫꦺꦪ꧈ ꦠꦃꦏꦺꦫꦧꦣꦱꦺꦩꦗꦸ꧈”
ꦗꦮꦧ꧀ꦧꦫꦥ꦳ꦶꦏꦭꦧꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦤꦁ꧉
꧋ꦢꦩꦂꦲꦒꦺꦭ꧀ꦭꦃ꧈ “ꦲꦧ꧀ꦧ꧈ ꦧꦃꦤꦧꦶꦱꦔꦺꦴꦧꦤꦱꦺꦧ꧀ꦲꦥ?”
꧋ “ꦩꦺꦴꦤ꧀ꦠꦃꦲꦺꦕꦺꦴꦧꦃꦒꦭ꧀ꦭꦸ꧈ ꦱꦥꦱꦺꦠꦲꦺꦴꦮ꧈”
ꦗꦮꦧ꧀ꦧꦫꦥ꦳ꦶ꧉
꧋ꦲꦺꦴꦏꦫꦱꦺꦱꦢꦼꦂꦏ꦳ꦤꦗꦫꦺꦪꦕꦺꦏ꧀ꦏꦃꦏꦲꦠꦺꦤꦒꦸꦫꦸꦒꦸꦫꦸꦤꦧꦤ꧀ꦲꦺꦥꦢꦢ꧀ꦢꦶꦲꦺꦴꦕꦃ
ꦕꦺꦴꦤ꧀ꦭꦺꦴꦕꦺꦴꦤ꧀ꦱꦉꦁꦏꦚ꧀ꦕꦏꦼꦭ꧀ꦭꦱ꧀ꦱ꧉ꦠꦥꦺꦫꦥ꦳ꦶꦠꦩꦂꦣꦸꦭꦶ꧉
ꦥꦺꦴꦭꦤꦠꦲꦺꦴꦗꦃꦫꦺꦁꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦱꦺꦲꦒꦼꦭ꧀ꦭꦲꦶꦒꦶꦃꦠꦠꦤ꧀ꦠꦺꦴꦕꦺꦴꦏꦺꦴꦥ꧀ꦧꦔꦭ꧀ꦱꦺꦚꦺꦴꦧꦃꦲ꧉
***
꧋ꦲꦫꦺꦲꦒꦤ꧀ꦠꦺ꧉ ꦱꦧ꧀ꦱꦺꦴꦫꦺ꧈
ꦫꦥ꦳ꦶꦤꦺꦴꦭꦺꦴꦔꦺꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤꦲꦗꦸꦮꦭꦤ꧀ꦒꦸꦫꦶꦔꦤ꧀ꦲꦺꦲꦣꦃꦤꦫꦺꦴꦩꦤ꧉
ꦏꦣꦁꦥꦔꦱꦺꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦒꦸꦤ꧀ꦕꦺꦴꦏꦺꦴꦥ꧀ꦩꦼꦭ꧀ꦭꦺꦧꦼꦫꦿꦱ꧀ꦱꦠꦼꦁꦔꦏꦶꦭꦺꦴ꧉ ꦠꦥꦺꦫꦥ꦳ꦶꦠꦃꦥꦼꦂꦤꦲꦱꦼꦫꦿꦺꦴ꧉
꧋ “ꦩꦃ꧈ ꦩꦺꦴꦤ꧀ꦝꦒ꧀ꦒꦶꦃꦫꦥ꦳ꦶꦭꦫꦗ꧈ ꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦠꦃꦥꦂꦭꦺꦴꦲꦗꦸꦮꦭꦤ꧀ꦥꦺꦴꦭꦺꦪ꧉
ꦲꦺꦴꦕꦃꦫꦥ꦳ꦶꦏꦲꦺꦩ꧀ꦩꦃꦤ꧉
꧋ꦲꦺꦩ꧀ꦩꦃꦤꦫꦥ꦳ꦶꦩꦺꦱꦼꦩ꧀꧈ “ꦩꦺꦴꦤ꧀ꦥꦱ꧀ꦲꦺꦔꦃꦗꦫꦺꦪꦧꦃꦤꦏꦺꦴꦢꦸꦥꦱꦼꦫꦶꦪꦸꦱ꧀꧈
ꦤꦃ꧉
ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦱꦺꦩꦭꦫꦠ꧀ꦒꦸꦤ꧀ꦲꦤ꧀ꦝꦶꦃꦢꦸꦃꦲꦧꦤ꧀ꦏꦺꦴꦢꦸꦧꦗꦺꦁ꧉
***
꧋ꦱꦩ꧀ꦥꦺꦃꦲꦺꦱꦺꦠ꧀ꦠꦺꦴꦁꦲꦫꦺ꧈ ꦒꦸꦫꦸꦤꦫꦥ꦳ꦶꦔꦺꦴꦩꦺꦴꦩ꧀ꦩꦒꦶꦏꦧꦂꦱꦺꦥꦼꦤ꧀ꦠꦶ꧉ “ꦫꦺꦠ꧀ꦩꦺꦴꦫꦺꦠ꧀꧈
ꦱꦏꦺꦴꦭꦃꦲꦤ꧀ꦥꦤꦺꦏꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦲꦺꦴꦭ꧀ꦭꦺꦲꦺꦴꦚ꧀ꦗꦔꦤ꧀ꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦤꦺꦴꦫꦺꦴꦃꦱꦼꦭꦺꦏ꧀ꦱꦶꦥꦿꦺꦱ꧀ꦠ
ꦱꦶꦤꦸꦱꦤ꧀ꦠꦫ꧉
ꦤꦃꦏꦤꦃꦱꦺꦲꦤ꧀ꦝꦶꦃꦤꦶꦭꦲꦶꦥꦭꦺꦁꦧꦒꦸꦱ꧀ꦧꦶꦱꦲꦺꦧꦼꦫꦶꦃꦲꦶꦧꦺꦲꦱꦶꦱ꧀ꦮꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦲꦏꦸꦭꦶꦪ
ꦏ꦳꧀ꦲꦺ ꦭꦺꦴꦮꦂꦥꦺꦴꦭꦺꦴ꧈ ꦲꦺꦴꦕꦃꦤꦒꦸꦫꦸꦥꦤꦺꦏ꧉
꧋ꦏꦼꦭ꧀ꦭꦱ꧀ꦭꦁꦱꦺꦴꦁꦢꦢ꧀ꦢꦶꦲꦺꦔꦼꦂ꧉ ꦠꦥꦺꦲꦺꦧꦏ꧀ꦠꦺꦴꦚꦩꦤꦫꦥ꦳ꦶꦲꦺꦱꦼꦧ꧀ꦧꦸꦠ꧀꧈
ꦏꦏꦧ꧀ꦧꦶꦥꦣꦱꦺꦉꦥ꧀꧉
“ꦫꦥ꦳ꦶ꧈ ꦧꦃꦤꦤꦺꦴꦫꦺꦴꦃ꧈ ꦪ꧉
ꦱꦺꦁꦏꦺꦴꦃꦠꦲꦺꦴꦧꦃꦤꦧꦶꦱ꧉”
꧋ꦫꦥ꦳ꦶꦔꦭꦺꦴꦣꦸꦃꦕꦺꦴꦥ꧈ “ꦠꦥꦺ꧈ ꦥꦃ… ꦧꦤ꧀ꦝꦤꦏꦏꦧꦸꦥꦠꦼꦤ꧀꧈”
꧋ꦱꦼꦁꦏꦺꦴꦃꦱꦺꦔꦸꦫꦸꦱ꧉ ꦧꦃꦤꦒꦸꦤ꧀ꦥꦂꦭꦺꦴꦲꦗꦂ꧈ ꦲꦺꦴꦕꦃꦤ
ꦱꦩ꧀ꦧꦶꦩꦺꦱꦼꦩ꧀꧉
***
꧋ꦩꦺꦴꦭꦲꦺꦲꦫꦺꦒꦤꦺꦏꦺꦴ꧈ ꦊꦩ꧀ꦩꦊꦩ꧀ꦩꦫꦥ꦳ꦶꦠꦺꦴꦠꦺꦴꦏ꧀ꦲꦺꦧꦧꦤꦢꦩꦂꦩꦺꦤ꧀ꦚꦃ꧉
ꦏꦼꦂꦠꦱ꧀ꦫꦺꦠ꧀ꦲꦺꦴꦫꦺꦣꦤ꧀ꦲꦺꦩꦤ꧀ꦝꦶꦩ꧀ꦩꦤ꧀꧈ ꦥꦺꦤ꧀ꦱꦶꦭ꧀ꦭꦠꦺꦴꦩ꧀ꦥꦺꦴꦭ꧀꧈
ꦠꦥꦺꦩꦠꦤꦥꦒ꧀ꦒꦸꦤ꧀ꦕꦼꦂꦤꦁ꧉ꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤꦱꦼꦒ꧀ꦝꦠꦼꦁꦱꦩ꧀ꦧꦶꦔꦺꦧꦲꦲꦺꦁꦱꦒꦼꦭ꧀ꦭꦱ꧀ꦱ꧀꧉
꧋ “ꦗꦃꦩꦏ꧀ꦱ꧈ ꦕꦺꦴꦁ꧈” ꦕꦃꦤꦲꦺꦩ꧀ꦩꦃꦤ꧉
꧋ “ꦩꦺꦴꦤ꧀ꦱꦠꦺꦪꦫꦥ꦳ꦶꦲꦩ꧀ꦧꦸ꧈ ꦱꦥꦥꦺꦴꦭꦺꦱꦺꦚꦺꦴꦧꦲ꧈
ꦩꦃ?” ꦫꦥ꦳ꦶꦲꦗꦮꦧ꧀ꦲꦺꦔꦠꦼꦁꦔꦤꦗꦂꦲꦗꦫꦤ꧀꧉
꧋ꦲꦫꦺꦲꦸꦗꦶꦪꦤ꧀ꦭꦤꦥ꧉ ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦫꦺꦴꦮꦩꦁꦏꦠ꧀ꦭꦒ꧀ꦒꦸ꧈ ꦔꦩ꧀ꦥꦺꦴꦁꦩꦺꦴꦠꦺꦴꦫꦿꦠꦠꦁꦒꦤ꧈
ꦱꦺꦔꦫꦱ꧀ꦱꦤꦺꦱꦺꦊꦂꦥꦺꦴꦭꦤꦲꦗꦭꦤ꧀ꦱꦺꦴꦏ꧀꧉ꦲꦺꦫꦸꦮꦁꦲꦸꦗꦶꦪꦤ꧀꧈ ꦠꦤꦁꦔꦔꦼꦠ꧀ꦠꦼꦂ꧈
ꦧꦤ꧀ꦤꦺꦥꦺꦴꦭꦤꦠꦏꦺꦴꦃꦔꦼꦤ꧀ꦤꦼꦱ꧀꧈ ꦠꦥꦺꦥꦺꦴꦭꦤꦠꦼꦱꦺꦱꦸꦏ꧀ꦱꦺꦱ꧀ꦱ꧉
ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦫꦺꦴꦮꦤꦺꦴꦤꦺꦴꦭꦺꦱ꧀꧈ ꦠꦺꦴꦁꦲꦺꦠꦺꦴꦔꦤ꧀꧈ ꦤꦺꦴꦭꦺꦱ꧀ꦥꦺꦴꦭꦺ꧉
꧋ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦫꦺꦴꦮꦠꦃꦠꦼꦣꦢ꧀ꦝꦶꦪꦕꦫꦺꦠꦱꦺꦲꦺꦏꦤꦺꦱꦼꦫꦿꦺ꧈
ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦫꦺꦴꦮꦠꦼꦣꦢ꧀ꦝꦶꦪꦧꦸꦏ꧀ꦠꦺꦃ
***
꧋ꦥꦤ꧀ꦧꦫꦩ꧀ꦥꦤ꧀ꦩꦶꦁꦒꦸꦱꦲꦼꦭ꧀ꦭꦤꦗꦫꦺꦪ꧈ ꦒꦸꦫꦸꦔꦺꦴꦭꦺꦴꦏ꧀ꦗꦫꦺꦪꦏꦏꦤ꧀ꦠꦺꦴꦂ꧈
ꦱꦩ꧀ꦧꦶꦲꦧꦫꦿꦶꦃꦲꦒꦶꦲꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦺꦴꦥ꧀ꦥꦺꦴꦠꦺ꧉
꧋ꦧꦸꦏ꧀ꦏꦃꦢꦶꦧꦶꦃ꧈ ꦲꦺꦴꦕꦃꦤꦱꦩ꧀ꦧꦶꦩꦺꦱꦼꦩ꧀꧉
꧋ꦫꦥ꦳ꦶꦩꦺꦴꦏ꧀ꦏꦃꦲꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦺꦴꦥ꧀ꦧ꧈ ꦲꦠꦺꦤꦠꦏꦺꦴꦃ꧉
ꦲꦺꦴꦏꦫꦲꦺꦴꦏꦫꦲꦺꦲꦠ꧀ꦠꦱ꧀ꦏꦼꦂꦠꦱ꧀ꦒꦤꦺꦏꦤꦤ꧀ꦢꦁꦲꦺꦲꦣꦃꦤꦩꦠꦤ꧇
ꦱꦭꦩꦼꦠ꧀ꦥꦚ꧀ꦗꦼꦤꦼꦔꦤ꧀ꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦲꦺꦠꦫꦺꦩꦩꦺꦤꦁꦏꦥꦤꦫꦺꦩꦧꦺꦪꦱꦶꦱ꧀ꦮꦤꦸꦱꦤ꧀ꦠꦫ꧉
꧋ “ꦥꦏ꧀ꦥꦤꦺꦏꦲꦺꦴꦁꦒꦸꦮꦤ꧀ꦏꦲꦸꦭ?!” ꦲꦺꦴꦕꦃꦤꦏꦭꦧꦤ꧀ꦠꦃꦥꦂꦕꦗ꧉
꧋ꦲꦺꦴꦁꦒꦸꦮꦤ꧀꧈ ꦫꦥ꦳ꦶ꧉
ꦧꦃꦤꦫꦺꦪꦤꦃꦏꦤꦃꦱꦺꦣꦃꦲꦣꦃꦣꦫꦶꦱꦏꦺꦴꦭꦃꦲꦤ꧀ꦫꦺꦪꦱꦺꦲꦺꦴꦭ꧀ꦭꦺꦧꦺꦪꦱꦶꦱ꧀ꦮꦤꦱꦪꦺꦴꦤꦭ꧀꧉
꧋ꦏꦤꦃꦗꦫꦺꦴꦮꦲꦗꦭꦤ꧀ꦩꦺꦴꦭꦺꦏꦭꦧꦤ꧀ꦠꦺꦁꦏꦃꦱꦺꦣꦩ꧀ꦩꦁ꧉ “ꦩꦃꦫꦥ꦳ꦶꦲꦺꦠꦫꦺꦩ!”
꧋ ”ꦏꦠꦫꦺꦩꦲꦥ꧈ ꦕꦺꦴꦁ”
꧋ꦧꦺꦪꦱꦶꦱ꧀ꦮ꧈ ꦩꦃꦫꦥ꦳ꦶꦧꦶꦱꦲꦱꦏꦺꦴꦭꦲꦺꦱꦺꦴꦂꦧꦗ꧈ ꦒꦿꦠꦶꦱ꧀!”
꧋ꦲꦲꦺꦁꦩꦠꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤꦔꦭꦺꦴꦕꦺꦴꦂꦏꦠꦤ꧀ꦱꦺꦏꦼꦫꦿꦺꦁ꧉ꦲꦭ꧀ꦏ꦳ꦩ꧀ꦢꦸꦭꦶꦭ꧀ꦭꦏ꦳꧀
ꦕꦺꦴꦁꦢꦸꦃꦲꦤꦱꦺꦲꦼꦁꦏꦺꦴꦲꦺꦥꦠꦼꦏ꧀ꦏꦲꦗ꧀ꦱꦉꦁꦒꦸꦱ꧀ꦠꦺꦲꦭ꧀ꦭꦃ꧉
***
꧋ꦲꦫꦺꦏꦩꦁꦏꦢꦤ꧀ꦤꦣꦥꦃ꧈ ꦫꦥ꦳ꦶꦚꦺꦪꦺꦴꦩ꧀ꦠꦤꦁꦔꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤ꧉
꧋ꦩꦃ꧈ ꦢꦸꦃꦲꦲꦒꦶꦫꦥ꦳ꦶꦩꦲꦺꦴꦭ꧀ꦭꦺꦧꦶꦱꦔꦺꦴꦧꦃꦤꦱꦺꦧ꧀ꦧꦏꦭꦺꦴꦮꦂꦒꦤꦺꦏ꧉
꧋ꦩꦁꦏꦠ꧀ꦥꦠꦼꦤꦁ꧈ ꦕꦺꦴꦁ꧉ ꦠꦥꦺꦗꦃꦏꦭꦺꦴꦥ꧀ꦥꦃꦲꦺꦠꦤꦏꦭꦏ꦳ꦶꦫꦤ꧀ꦤ꧈
ꦕꦺꦴꦧꦃꦲꦤ꧀ꦤꦲꦺꦴꦣꦶꦃꦧꦶꦱꦲꦲꦺꦴꦧꦏ꦳꧀꧈ ꦠꦼꦲꦺꦔꦃꦏꦱꦺꦏꦺꦴꦧꦱ꧈
ꦗꦃꦏꦭꦺꦴꦥ꧀ꦥꦃꦲꦺꦣꦃꦲꦺꦧꦢꦤ꧉
꧋ꦲꦧꦃꦤꦔꦧꦱ꧀ꦏꦧꦸꦣꦶꦏ꦳꧀ꦱꦏꦼꦗ꧀ꦗꦃ꧈ ꦔꦧꦱ꧀ꦩꦺꦴꦮꦤꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤꦱꦺꦩꦚ꧀ꦗꦼꦁꦲꦺꦲꦣꦃꦤꦫꦺꦴꦩꦤ꧉
ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦫꦺꦴꦮꦚꦺꦩ꧀ꦥꦼꦤ꧀ꦥꦔꦧꦱꦤ꧀ꦗꦫꦺꦪꦲꦺꦢꦊꦩ꧀ꦲꦠꦺꦤ꧈
ꦥꦺꦴꦭꦤꦱꦏꦼꦗ꧀ꦗꦃꦲꦒ꧀ꦒꦶꦃꦠꦃꦏꦺꦫꦧꦶꦱꦤꦔꦭꦺꦃꦲꦺꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤꦏꦭꦧꦤ꧀ꦧꦺꦧꦱ꧀ꦲꦺꦠꦤꦩꦚ꧀ꦕ꧉
꧋ꦲꦺꦧꦏ꧀ꦠꦺꦴꦠꦿꦸꦏ꧀ꦲꦺꦴꦤ꧀ꦭꦲꦺꦴꦤ꧀ꦲꦗꦭꦤ꧀ꦲꦺꦗꦭꦤ꧀ꦧꦠꦺꦴꦏꦥꦺꦴꦂ꧈
ꦲꦼꦩ꧀ꦧꦸꦃꦤꦩꦚ꧀ꦗꦼꦁꦲꦺꦲꦣꦃꦤꦫꦺꦴꦩꦤ꧈ ꦔꦁꦏꦃꦠꦤꦁꦔꦠꦺꦁꦒꦶꦃꦧꦤ꧀ꦲꦭꦩ꧀ꦧꦪ꧀꧉
“ꦭꦏꦺꦴꦤꦺ꧈ ꦤꦃ….!” ꦱꦺꦴꦮꦫꦤꦥꦫꦃꦲꦺꦭꦁꦧꦶꦃꦒꦫꦸꦣꦸꦃꦤꦩꦼꦱꦶꦤ꧀꧈
ꦥꦫꦃꦠꦃꦲꦺꦏꦲꦺꦣꦶꦁꦫꦥ꦳ꦶ꧈
ꦲꦺꦴꦕꦃꦒꦤꦺꦏꦺꦴꦧꦤ꧀ꦤꦺꦕꦺꦴꦩꦲꦺꦴꦕꦃꦧꦶꦪꦱꦏꦲꦧꦃꦤ꧈
ꦠꦥꦺꦧꦼꦂꦏꦠ꧀ꦝꦫꦶꦃꦠꦤꦏꦼꦤ꧀ꦤꦼꦁꦔꦤ꧀ꦤꦩꦺꦩ꧀ꦥꦺꦗꦫꦺꦪꦧꦧ꧀ꦧꦂ꧉
***
꧋ꦥꦂꦗꦭꦤꦤ꧀ꦏꦏꦺꦴꦠ꧀ꦛꦒꦥꦤꦺꦏꦲꦧꦸꦠꦺꦴꦮꦒꦶꦥꦤ꧀ꦧꦫꦩ꧀ꦥꦤ꧀ꦗꦩ꧀꧉
ꦣꦫꦶꦧꦸꦣꦶꦤꦕꦤ꧀ꦝꦺꦭꦠꦿꦸꦏ꧀ꦱꦺꦲꦧꦸꦣꦧꦸ꧌ꦧꦤ꧀ꦚꦃꦠꦤꦤ꧍꧈
ꦫꦥ꦳ꦶꦔꦧꦱ꧀ꦥꦩꦤ꧀ꦢꦔꦤ꧀ꦱꦺꦲꦺꦴꦤ꧀ꦭꦲꦺꦴꦤ꧀ꦲꦲꦺꦴꦧꦏ꦳꧀꧉
꧋ꦧꦠꦺꦴꦏꦥꦺꦴꦂꦧꦤ꧀ꦏꦃꦧꦸꦁꦏꦃꦲꦤ꧀ꦚꦺꦪꦺꦴꦂꦠꦺꦴꦂꦠꦫꦺꦧꦸꦁꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦲꦺꦒꦤ꧀ꦠꦺꦃꦲꦺꦱꦉꦁꦒꦼꦢ꧀ꦝꦸꦁ
ꦠꦺꦁꦒꦶ꧈ꦧꦤ꧀ꦗꦭꦤ꧀ꦱꦺꦲꦺꦒꦣꦸꦮꦶꦃꦧ꧀ꦭꦶꦏꦺꦂꦱꦩꦁꦏꦺꦤ꧀ꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦲꦼꦒꦤ꧀ꦠꦺꦃꦲꦺꦃꦱꦉꦁꦲꦱ꧀ꦥꦭ꧀ꦕꦼ
ꦭ꧀ꦭꦼꦁꦱꦺꦫꦩ꧀ꦩꦺꦏ꦳꧀ꦱꦉꦁꦱꦥꦺꦣꦧꦤ꧀ꦩꦺꦴꦠꦺꦴꦂ꧉
꧋ꦧꦏ꧀ꦠꦺꦴꦭꦺꦧꦠ꧀ꦲꦺꦗꦼꦩ꧀ꦧꦣꦤ꧀ꦱꦸꦫꦩꦢꦸ꧈
ꦲꦧꦃꦤꦔꦧꦱ꧀ꦏꦭꦺꦧ꧀ꦫ꧀ꦤꦠꦱꦺꦃꦱꦺꦊꦧꦂꦲꦺꦧꦧꦤꦃꦒꦭꦣꦏ꧀ꦗꦫꦺꦪꦲꦏꦤ꧀ꦛꦃꦱꦺꦢꦢ꧀ꦢꦶꦧꦠꦼ
ꦱ꧀ꦲꦤ꧀ꦠꦫꦗꦩꦤ꧀ꦭꦩ꧀ꦧꦃꦧꦤ꧀ꦗꦩꦤ꧀ꦱꦺꦧꦏꦭ꧀ꦝꦠꦼꦁ꧉
꧋ “ꦢꦢ꧀ꦢꦶꦏꦤ꧀ꦛꦫꦺꦪꦱꦺꦴꦂꦧꦗ…” ꦲꦺꦴꦕꦃꦤꦲꦒꦫꦸꦣꦸꦃꦲꦭꦺꦴꦱ꧀꧈
ꦏꦱꦩ꧀ꦧꦸꦏ꦳꧀ꦧꦤ꧀ꦩꦁꦩꦁꦲꦺꦧꦏ꧀ꦱꦺꦥꦣ꧉
꧋ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦫꦺꦴꦮꦔꦧꦱ꧀ꦗꦲꦸꦏ꦳꧀ꦏꦲꦣꦃ꧈
ꦲꦠꦺꦏꦠ꧀ꦠꦃꦲꦧꦭꦶꦪꦱꦧꦼꦭ꧀ꦭꦸꦤ꧀ꦤꦔꦺꦧꦥꦔꦺꦴꦧꦃꦲꦤ꧀꧉
꧋ꦫꦺꦱꦃꦲꦫꦺꦥꦂꦠꦩꦤꦃꦲꦺꦏꦺꦴꦠ꧀ꦛꦃꦠꦃꦒꦩ꧀ꦥꦁ꧉
ꦲꦺꦴꦣꦶꦃꦤꦲꦺꦏꦩꦂꦏꦺꦴꦱ꧀ꦏꦺꦴꦱꦤ꧀ꦱꦺꦕꦺꦴꦥꦺꦃꦏꦭꦧꦤ꧀ꦒꦼꦢ꧀ꦝꦸꦁꦱꦺꦧꦼꦤ꧀ꦚꦃ꧈
ꦒꦸꦤ꧀ꦲꦱ꧀ꦱꦺꦴꦃꦏꦱꦺꦴꦂꦱꦺꦠꦺꦥꦺꦱ꧀ꦧꦤ꧀ꦩꦺꦗꦃꦏꦼꦤꦺꦃꦱꦺꦲꦺꦒꦸꦤꦃꦲꦒꦶꦏ꦳꧀ꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦲꦗꦂ꧉
꧋ꦒꦸꦭꦒ꧀ꦒꦸꦲꦏꦸꦭꦶꦪꦏ꦳꧀꧈ ꦩꦺꦴꦤ꧀ꦱꦺꦴꦫꦺꦲꦧꦃꦤꦲꦭꦏꦺꦴꦲꦺꦧꦫꦸꦁꦔꦏꦤ꧀꧉
ꦏꦣꦁꦤꦺꦴꦭꦺꦴꦔꦺꦚꦱ꧀ꦱꦃꦥꦼꦫꦺꦁ꧈ ꦏꦣꦁꦲꦭꦢꦶꦤꦺꦲꦺꦴꦫꦺꦁ꧉
꧋ꦲꦺꦴꦥꦤꦃꦠꦃꦧꦤ꧀ꦚꦃ꧈ ꦠꦥꦺꦕꦺꦴꦏꦺꦴꦥ꧀ꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦔꦏꦤ꧀ꦧꦤ꧀ꦲꦺꦱꦼꦩ꧀ꦥꦼꦤ꧀ꦤꦺꦃꦱꦏꦺꦴꦤꦺꦃ꧉
꧋ꦩꦱ꧀ꦏꦺꦭꦊꦱ꧀ꦱꦺꦴꦃ꧈ ꦫꦥ꦳ꦶꦠꦃꦥꦼꦂꦤꦃꦲꦱꦼ꧉ ꦲꦺꦏꦩ꧀ꦥꦸꦱ꧀꧈
ꦲꦧꦃꦤꦲꦺꦏꦼꦤ꧀ꦩꦺꦤꦁꦏꦏ꦳꧀ꦩꦺꦴꦫꦺꦠ꧀ꦱꦺꦧꦗꦼꦁꦠꦺꦴꦂꦲꦤ꧀ꦝꦥ꧀ꦲꦱꦺꦴꦂ꧉
ꦱꦭꦺꦫꦤꦃꦫꦺꦴꦱ꧀ꦠꦼꦫꦿꦺꦴꦱꦤ꧀ꦝꦠꦼꦁꦭꦒ꧀ꦒꦸ꧈ ꦠꦺꦴꦗꦸꦃꦲꦺꦧꦫꦶꦱꦤ꧀ꦲꦣꦃ꧈
ꦧꦤ꧀ꦚꦠꦼꦠ꧀ꦲꦺꦥꦫꦥꦶꦣꦧ꧀ꦧꦸꦤꦢꦺꦴꦱꦺꦤ꧀ꦤ꧉ ꦩꦺꦴꦤ꧀ꦧꦣꦏꦚ꧀ꦕꦤꦱꦺꦱꦺꦴꦱ꧀ꦱꦃ꧈
ꦫꦥ꦳ꦶꦭꦏꦺꦴꦲꦱꦣꦶꦪꦏ꦳꧀ꦱꦺꦤꦺꦴꦭꦺꦴꦔꦺꦏ꦳꧀꧈ ꦩꦱ꧀ꦏꦺꦠꦼꦏ꧀ꦏꦃꦏꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦱꦺꦠꦃꦲꦺꦏꦼꦤ꧀꧉
꧋ꦤꦩꦺꦴꦁ꧈ ꦠꦃꦱꦏꦧ꧀ꦧꦶꦤꦏ꦳꧀ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦔꦧꦱ꧀ꦏꦭꦧꦤ꧀ꦲꦺꦴꦂꦩꦠ꧀꧉
ꦏꦣꦁ꧈
ꦧꦣꦃꦱꦺꦒꦶꦃꦔꦺꦤ꧈
ꦲꦤꦶꦭꦲꦶꦣꦫꦶꦏ꦳꧀ꦏꦭꦩ꧀ꦧꦶꦤ꧀ꦱꦺꦱꦣꦼꦂꦲꦤꦃꦲꦺꦴꦠꦧꦏ꦳꧀ꦠꦱ꧀ꦗꦸꦧꦃꦤꦱꦺꦫꦺꦴꦱ꧀ꦠꦼꦫꦿꦺꦴꦱꦤ꧀ꦲꦺꦒꦶꦧꦃꦏꦩꦤ꧀ꦝꦶꦩ꧀ꦩꦤ꧀꧉
꧋ “ꦏ꦳ꦺꦏ꦳꧀꧈ ꦲꦧꦱ꧀ꦱꦒꦶꦃ꧈ ꦏꦤꦃꦫꦺꦴꦮꦏ꦳꧀ꦒꦶꦃꦔꦁꦒꦸꦪ꧀ꦧꦸꦏꦸꦕꦠꦼꦢ꧀ꦢꦤ꧀꧉
ꦱꦥꦏ꦳꧀ꦱꦺꦠꦃꦲꦤ꧀ꦝꦶꦃꦭꦥ꧀ꦠꦺꦴꦥ꧀ꦲꦺꦗꦩꦤ꧀ꦱꦠꦺꦪ?” ꦏ꦳꧀ꦧꦣꦃꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦲꦺꦏꦼꦭ꧀ꦭꦱ꧀ꦱꦺꦔꦺꦴꦕꦃ꧉
꧋ꦫꦥ꦳ꦶꦒꦸꦤ꧀ꦩꦺꦱꦼꦩ꧀꧈ ꦲꦏꦤ꧀ꦛꦏ꦳꧀ꦠꦃꦔꦺꦣꦶꦁꦔꦒꦶꦃ꧉ ꦲꦧꦃꦤꦥꦗ꧀ꦠꦃꦲꦤ꧀ꦝꦶꦃꦭꦥ꧀ꦠꦺꦴꦥ꧀꧈
ꦠꦥꦺꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦧꦶꦪꦱꦃꦏꦕꦕꦤꦃꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦩꦫꦒꦤꦺꦏꦩꦺꦴꦭꦺꦃꦒꦶꦃꦏꦼꦤꦺꦃ꧈
ꦱꦺꦠ꧀ꦠꦺꦴꦁꦲꦺꦴꦕꦃꦣꦫꦶꦫꦺꦁꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦫꦺꦴꦮꦃꦠꦃꦏꦺꦫꦩꦫꦺꦴꦱꦏ꧀ꦠꦺꦏꦢ꧀ꦢꦏ꦳꧀꧉
꧋ꦱꦩꦫꦺꦤꦲꦏꦸꦭꦶꦪꦃ꧈ ꦲꦧꦃꦤꦱꦼꦒ꧀ꦒꦸꦠ꧀ꦔꦁꦒꦸꦪ꧀ꦏꦺꦴꦩ꧀ꦥꦸꦠꦼꦫꦿꦥꦼꦂꦥꦸꦱ꧀ꦠꦏꦲꦤ꧀ꦱꦩ꧀ꦥꦺꦃꦩꦊꦩ꧀꧉
ꦏꦣꦁꦱ꧀ꦠꦥ꦳꧀ꦏꦺꦴꦣꦸꦃꦩꦲꦺꦔꦃꦲꦒꦶ꧉
꧋ “ꦩꦱ꧀ꦫꦥ꦳ꦶ꧈ ꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦥꦫꦃꦧꦏ꧀ꦤꦤꦺꦴꦠꦺꦴꦥ꧀꧉”
꧋ “ꦲꦺꦴꦏ꦳꧀꧈ ꦲꦺꦁꦒꦶ꧈ ꦥꦏ꧀꧉ ꦱꦏꦼꦗ꧀ꦗꦃꦲꦒ꧀ꦒꦶꦃ꧈” ꦗꦮꦧ꧀ꦧꦏ꦳꧀ꦱꦺꦴꦥꦤ꧀꧈
ꦱꦩ꧀ꦧꦶꦏ꦳꧀ꦚꦭꦺꦤ꧀ꦠꦸꦒ꧀ꦒꦱ꧀ꦱꦏꦭꦧꦤ꧀ꦥꦫꦠꦺꦤ꧀꧉
꧋ꦧꦶꦭ꧀ꦕꦏ꦳꧀ꦏꦚ꧀ꦕꦤꦃꦲꦺꦩꦺꦴꦃꦲꦺꦤ꧀ꦠꦂꦏꦏꦥ꦳ꦺ꧈ ꦫꦥ꦳ꦶꦲꦺꦩꦺꦴꦃꦲꦭꦏꦺꦴꦲꦺꦧꦫꦸꦁꦔꦏꦤ꧀꧈
ꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦤꦩ꧀ꦧꦲꦶꦏ꦳꧀ꦧꦤ꧀ꦝꦤꦏ꦳꧀ꦲꦺꦴꦣꦶꦃꦤ꧉
꧋ꦧꦣꦏ꦳꧀ꦲꦺꦱꦺꦠ꧀ꦠꦺꦴꦁꦩꦊꦩ꧀꧈ ꦲꦺꦥꦂꦗꦭꦤꦤ꧀ꦩꦺꦴꦭꦺꦏ꦳꧀꧈
ꦲꦧꦃꦤꦤꦔꦭꦺꦧꦣꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦠꦺꦴꦮꦏ꦳꧀ꦭꦧꦸꦏ꦳꧀ꦝꦫꦶꦱꦥꦺꦣꦤꦃ꧉ ꦠꦃꦩꦺꦏ꧀ꦏꦺꦂꦲꦧꦶꦠ꧀ꦥꦺꦴꦭꦺ꧈
ꦫꦥ꦳ꦶꦭꦁꦱꦺꦴꦁꦲꦧꦤ꧀ꦠꦺꦴ꧈ ꦩꦼꦭ꧀ꦭꦺꦃꦲꦒꦶꦏ꦳꧀ꦲꦲꦺꦁ꧈ ꦧꦤ꧀ꦔꦠꦼꦫꦿꦒꦶꦃꦩꦺꦴꦭꦺꦏꦫꦺꦴꦩꦤ꧉
꧋ “ꦏꦭꦁꦏꦺꦴꦁ꧈ ꦕꦺꦴꦁꦠꦃꦧꦤ꧀ꦚꦃꦤꦃꦏꦤꦃꦔꦺꦴꦣꦏ꦳꧀ꦱꦺꦱꦁꦒꦸꦥ꧀ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦏ꦳꧀ꦥꦣꦤꦏ꦳꧀ꦧꦃꦤ꧈”
ꦲꦺꦴꦕꦃꦤꦲꦼꦥ꧀ꦥꦃꦒꦤꦺꦏꦏꦭꦧꦤ꧀ꦱꦺꦴꦮꦫꦏ꦳꧀ꦱꦺꦔꦼꦠ꧀ꦠꦼꦂ꧉
꧋ꦫꦥ꦳ꦶꦒꦸꦤ꧀ꦩꦺꦱꦼꦩ꧀꧉ “ꦲꦺꦁꦒꦶꦃ꧈ ꦥꦃ꧉”
ꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦢꦢ꧀ꦢꦶꦏ꦳꧀ꦏꦮꦗꦶꦧꦤ꧀ꦏꦲꦸꦭꦤꦺꦴꦭꦺꦴꦔꦺꦏ꦳꧀ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦭꦲꦺꦤ꧀꧉
꧋ꦏꦧꦶꦪꦱꦃꦲꦤ꧀ꦱꦺꦧꦒꦸꦱ꧀ꦠꦃꦥꦼꦂꦤꦃꦲꦺꦭꦁ꧈ ꦩꦱ꧀ꦏꦺꦲꦺꦴꦣꦶꦃꦤꦠꦧꦠꦼꦱ꧀꧈
ꦲꦧꦃꦤꦱꦼꦒ꧀ꦒꦸꦠ꧀ꦚꦺꦱ꧀ꦱꦺꦪꦒꦶꦃꦱꦧꦒꦶꦪꦤ꧀ꦥꦺꦱ꧀ꦱꦺꦣꦫꦶꦒꦗꦶꦤꦏ꦳꧀ꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦲꦱꦢꦏ꧈
ꦲꦺꦧꦒꦶꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦲꦩꦭ꧀ꦩꦱ꧀ꦗꦶꦢ꧀꧈ ꦏꦥꦤ꧀ꦠꦶꦲꦱꦸꦏ꦳ꦤ꧀꧈
ꦲꦺꦴꦠꦧꦥꦺꦱ꧀ꦱꦺꦗꦫꦺꦪꦲꦺꦧꦒꦶꦃꦏꦺꦪꦏꦫꦺꦁꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦱꦺꦠꦃꦲꦤ꧀ꦝꦶꦃꦧꦼꦁꦏꦺꦴꦏ꦳꧀ꦱꦺ
ꦲꦺꦠꦼꦩ꧀ꦩꦺꦴꦲꦶꦏꦤꦃꦒꦤꦺꦏꦲꦺꦭꦺꦴꦫꦺꦴꦁ꧉
꧋ꦲꦧꦃꦤꦥꦂꦕꦗ꧈ ꦫꦗꦼꦏ꧀ꦏꦺꦧꦣꦶꦣꦠꦼꦁꦭꦺꦧꦠ꧀ꦗꦭꦤ꧀ꦱꦺꦠꦃꦲꦺꦱꦁꦏꦱꦁꦏ꧈
ꦲꦱꦭ꧀ꦲꦠꦺꦥꦒ꧀ꦒꦸꦤ꧀ꦲꦶꦏ꦳꧀ꦭꦱ꧀꧉
***
꧋ꦠꦲꦺꦴꦤ꧀ꦲꦒꦼꦤ꧀ꦠꦺꦠꦲꦺꦴꦤ꧀꧉ ꦫꦥ꦳ꦶꦧꦗꦼꦁꦲꦭꦏꦺꦴꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦭꦸꦭꦸꦱ꧀ꦏꦸꦭꦶꦪꦏ꦳꧀꧉
ꦱꦺꦪꦁꦔꦲꦗꦂꦧꦤ꧀ꦩꦭꦺꦩꦤ꧀ꦤꦏ꦳꧀ꦲꦭꦏꦺꦴꦲꦺꦧꦫꦸꦁꦔꦏꦤ꧀꧉ ꦏꦣꦁꦥꦫꦃꦱꦺꦲꦩ꧀ꦧꦸꦮ꧈
ꦏ꦳ꦸꦱꦸꦱ꧀ꦱ꧀ꦱꦧꦏ꧀ꦠꦺꦴꦧꦢꦤ꧀ꦤꦊꦱ꧀ꦱ꧀ꦧꦤ꧀ꦠꦸꦒꦱ꧀ꦠꦸꦒꦱ꧀ꦱꦏ꦳꧀ꦱꦺꦲꦼꦭ꧀ꦭꦃꦤꦺꦴꦩ꧀ꦧꦸꦃ꧉
ꦠꦥꦺꦱꦧ꧀ꦧꦤ꧀ꦩꦺꦴꦏ꧀ꦏꦃꦢꦺꦴꦩ꧀ꦥꦺꦣꦏ꦳꧀ꦧꦤ꧀ꦤꦔꦭꦺꦥꦺꦴꦠꦺꦴꦤꦲꦺꦩ꧀ꦩꦃꦤ꧈
ꦱꦺꦴꦩꦔꦢ꧀ꦢꦏ꦳꧀ꦔꦺꦴꦧ꧀ꦧꦂꦥꦺꦴꦭꦺ꧉
꧋ꦧꦤ꧀ꦲꦫꦺꦱꦺꦲꦼꦭ꧀ꦭꦃꦲꦧꦶꦠ꧀ꦲꦺꦪꦤ꧀ꦠꦺꦴꦱ꧀ꦢꦤ꧀ꦠꦺꦴꦱ꧀ꦝꦠꦁ꧉
꧋ꦱꦺꦴꦫꦺꦗꦫꦺꦪꦭꦁꦔꦺꦃꦱꦺꦴꦂꦧꦗꦠꦺꦫꦃ꧈
ꦧꦔꦸꦤꦤ꧀ꦏꦩ꧀ꦥꦸꦱ꧀ꦥꦺꦴꦱ꧀ꦱꦃꦏꦭꦧꦤ꧀ꦠꦺꦴꦒꦕꦼꦭ꧀ꦭꦼꦁꦧꦤ꧀ꦩꦺꦴꦮꦤꦱꦼꦤ꧀ꦤꦼꦁ꧉ ꦲꦺꦠꦼꦁꦔꦃꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦧꦤ꧀ꦚꦃ꧈
ꦫꦥ꦳ꦶꦩꦚ꧀ꦗꦼꦁꦠꦺꦁꦒꦶ꧈ ꦠꦺꦴꦒꦱꦺꦢꦺꦂꦏ꦳ꦤꦏ꦳꧀ꦲꦺꦧꦤ꧀ꦝꦶꦔꦒꦶꦏꦭꦧꦤ꧀ꦩꦺꦱꦼꦩ꧀ꦱꦺꦲꦺꦏ꦳꧀ꦭꦱ꧀꧉
꧋ꦱꦺꦴꦮꦫꦤꦫꦥ꦳ꦶꦔꦼꦠ꧀ꦠꦼꦂꦲꦺꦧꦏ꧀ꦠꦺꦴꦩꦺꦴꦭꦲꦺꦲꦥꦶꦢꦠꦺꦴ꧉
ꦲꦕꦫꦺꦠꦃꦏꦲꦺꦴꦣꦶꦃꦲꦤ꧀ꦤꦩꦺꦤꦁꦭꦲꦤꦃꦩꦗꦁꦱꦺꦩꦺꦱ꧀ꦏꦺꦤ꧀ꦲꦺꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦺꦴꦃꦠꦺꦩꦺꦴꦫꦿꦩ
ꦣꦸꦫ꧈ ꦲꦗꦭꦤ꧀ ꧇꧒꧇ ꦲꦼꦥ꧀ꦥꦭ꧀ꦏꦱꦏꦺꦴꦭꦃꦲꦤ꧀꧈
ꦱꦼꦒ꧀ꦒꦸꦠ꧀ꦲꦺꦕꦺꦴꦏꦺꦴꦕꦺꦴ꧈
ꦠꦥꦺꦥꦒ꧀ꦒꦸꦤ꧀ꦔꦢꦺꦏ꧀ꦥꦺꦴꦭꦺ꧉
꧋ꦱꦺꦁꦏꦺꦴꦃꦫꦥ꦳ꦶ꧉ ꦤꦃꦏꦤꦃꦣꦫꦶꦠꦤꦏꦼꦫꦿꦺꦁꦩꦣꦸꦫ꧉ ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦧꦼꦕ꧀ꦕꦺꦃꦲꦺꦥꦫꦺꦔꦺꦤꦱꦺꦧ꧀꧈
ꦠꦥꦺꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦱꦺꦲꦗꦸꦮꦁꦲꦧꦶꦭ꧀ꦭꦲꦶꦱꦺꦧꦶꦱꦔꦺꦴꦧꦃꦤꦱꦺꦧ꧀꧈ ꦲꦺꦴꦕꦃꦤꦃ꧈
ꦧꦤ꧀ꦱꦏꦧ꧀ꦧꦶꦤꦃꦲꦺꦫꦸꦮꦔꦤ꧀ꦚꦩ꧀ꦧꦸꦠ꧀ꦏꦭꦧꦤ꧀ꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦲꦏꦺꦴꦥꦃꦱꦺꦫꦚꦺꦁ꧉
***
꧋ꦱꦩꦫꦺꦤꦲꦕꦫ꧈ ꦫꦥ꦳ꦶꦗꦸꦃꦠꦺꦴꦗꦸꦃꦏꦢꦶꦧꦶꦃꦲꦤ꧀ꦲꦺꦠꦩꦤ꧀ꦏꦩ꧀ꦥꦸꦱ꧀ꦱ꧈
ꦏꦭꦧꦤ꧀ꦲꦶꦫꦶꦔꦧꦱ꧀ꦱꦒꦶꦕꦏꦚ꧀ꦕꦤꦱꦺꦲꦺꦫꦪꦃꦲꦒꦶꦏꦭꦺꦴꦮꦂꦒꦤ꧉
ꦠꦼꦥ꧀ꦥꦃꦧꦏ꧀ꦠꦺꦴꦗꦫꦺꦪ꧈
ꦧꦣꦱꦠ꧀ꦥꦩ꧀ꦚꦤ꧀ꦝꦼꦂꦏꦲꦧꦃꦤꦧꦤ꧀ꦤꦺꦫꦿꦁꦔꦒꦶꦗꦃꦱꦧꦺꦭ꧀ꦭꦸꦤ꧀ꦤꦲꦕꦫꦲꦺꦩꦺꦴꦭꦲꦺ꧈
ꦧꦣꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦧꦶꦤꦼꦃꦱꦺꦥ꧀ꦥꦺꦴꦱꦺꦲꦠꦚꦚꦩꦤꦫꦥ꦳ꦶ꧉
ꦲꦧꦃꦤꦃꦕꦺꦴꦩꦠꦼꦫꦿꦺꦴꦔꦧꦱ꧀ꦱꦒꦶꦲꦤꦃꦤꦃꦣꦫꦶꦗꦲꦸ꧈ ꦏꦭꦧꦤ꧀ꦠꦃꦩꦱꦺꦴꦃ꧈
ꦕꦺꦴꦩꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦩꦱ꧀ꦠꦺꦪꦒꦶꦗꦃꦲꦤꦃꦤꦃꦱꦼꦤ꧀꧉
꧋ꦲꦠꦺꦤꦃꦫꦥ꦳ꦶꦲꦢꦼꦤ꧀ꦚꦺꦴꦠ꧀꧈ ꦲꦧꦃꦤꦭꦁꦱꦺꦴꦁꦧꦸꦫꦸꦏꦭꦧꦁꦱꦏꦺꦛꦺꦁ꧈
ꦚꦫꦺꦚꦧꦔꦭꦺꦁꦱꦁ꧉ ꦲꦺꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦺꦴꦃꦤꦭꦺꦴꦫꦺꦴꦁ꧈
ꦲꦧꦃꦤꦃꦤꦔꦭꦺꦃꦲꦺꦃꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦧꦧꦶꦤꦼꦃꦠꦺꦴꦮꦏꦭꦧꦤ꧀ꦠꦱ꧀ꦏꦲꦺꦤ꧀ꦱꦺꦗꦸꦧꦃꦧꦤ꧀ꦱꦤ꧀ꦝꦭ꧀ꦱꦺꦚꦂꦧꦸ꧉
꧋ “ꦩꦃ…!” ꦫꦥ꦳ꦶꦚꦩ꧀ꦧꦼꦭ꧀ꦭꦸꦠ꧀
꧋ꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦠꦲꦺꦴꦧꦃꦤꦭꦸꦭꦸꦱ꧀꧈ ꦕꦺꦴꦁ꧉ ꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦔꦧꦱ꧀ꦝꦫꦶꦭꦺꦴꦮꦂ꧉
ꦱꦺꦁꦏꦺꦴꦃꦧꦸꦔ꧈
ꦗꦮꦧ꧀ꦧꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤꦃꦱꦩ꧀ꦧꦶꦱꦥ꧀ꦔꦺꦴꦱꦥ꧀ꦕꦺꦛꦒ꧀ꦒꦏꦭꦧꦤ꧀ꦲꦭꦺꦴꦱ꧀꧉
꧋ꦲꦺꦠꦼꦁꦔꦃꦲꦤ꧀ꦤꦲꦔꦼꦤ꧀ꦱꦺꦴꦫꦺꦴꦥ꧀ꦲꦫꦺꦱꦺꦴꦂꦧꦗꦃꦱꦺꦔꦺꦧꦃꦲꦧꦸꦧꦤ꧀ꦠꦺꦫꦃꦗꦶꦁꦒꦤꦃꦱꦺꦴ
ꦫꦺ꧈ ꦫꦺꦁꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦱꦺꦭꦺꦧꦠ꧀ꦔꦧꦱ꧀ꦏꦲꦧꦤꦃ꧈ ꦠꦥꦺꦫꦥ꦳ꦶꦠꦥꦢꦸꦭꦶꦣꦗꦫꦺꦪ꧉
꧋ “ꦱꦺꦁꦏꦺꦴꦃꦣꦠꦼꦁꦲꦸꦗꦲꦸꦣꦫꦶꦱꦺꦴꦔꦼꦤ꧀ꦤꦼꦥ꧀ꦥꦺꦫꦃꦠꦼꦫꦿꦺꦴꦔꦧꦱꦧꦃꦤ꧉
ꦠꦃꦏꦺꦴꦮꦠ꧀ꦱꦺꦤꦲꦤ꧈ ꦥ꦳ꦶ꧈” ꦲꦼꦩ꧀ꦧꦸꦃꦤꦲꦣꦧꦸꦥꦺꦴꦭꦺ꧈
ꦱꦺꦴꦮꦫꦤꦔꦼꦠ꧀ꦠꦼꦂ꧉
꧋ꦫꦥ꦳ꦶꦔꦧꦱ꧀ꦩꦺꦴꦮꦤꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤꦱꦺꦏꦼꦫꦺꦴꦃ꧈ ꦩꦺꦱꦼꦩ꧀ꦩꦲꦭꦺꦴꦱ꧀꧈
ꦩꦠꦤꦥꦺꦴꦱ꧀ꦱꦃꦏꦭꦧꦤ꧀ꦠꦫꦺꦱ꧀ꦤꦲꦏꦤ꧀ꦛꦱꦧꦼꦭ꧀ꦭꦸꦤ꧀ꦤ꧉
꧋ “ꦩꦠꦺꦴꦂꦱꦏꦭꦁꦏꦺꦴꦁ꧈ ꦩꦃ꧉ ꦏꦲꦸꦭꦲꦗꦚ꧀ꦗꦶ꧈ ꦥꦤꦺꦏꦒꦶꦃꦧꦸꦫꦸꦣꦃꦲꦣꦃꦤ꧉
ꦏꦲꦸꦭꦩꦱ꧀ꦠꦺꦪꦒꦶꦱꦩ꧀ꦥꦼꦪꦤ꧀ꦲꦺꦴꦣꦶꦃꦠꦼꦤ꧀ꦤꦁ꧈ ꦠꦣꦃꦏꦱꦺꦴꦱ꧀ꦱꦃꦲꦤ꧀ꦥꦺꦴꦭꦺ꧉”
꧋ꦲꦼꦩ꧀ꦩꦃꦤꦩꦺꦱꦼꦩ꧀ꦱꦏꦺꦴꦤꦺꦃ꧉ ꦕꦺꦴꦁꦫꦺꦁꦠꦺꦴꦮꦠꦥꦂꦥꦲꦥꦩꦺꦤꦁꦏꦧꦊꦱ꧀ꦱꦤ꧀꧉
ꦕꦺꦴꦩꦔꦧꦱ꧀ꦲꦤꦃꦤꦃꦫꦗꦃꦢꦢ꧀ꦢꦶꦲꦺꦴꦫꦺꦁꦱꦺꦧꦼꦕ꧀ꦕꦺꦃꦧꦤ꧀ꦲꦒꦸꦤꦭꦕꦺꦴꦏꦺꦴꦥ꧀꧉
***
꧋ꦠꦲꦺꦴꦤ꧀ꦲꦲꦺꦴꦧꦠꦲꦺꦴꦤ꧀꧈
ꦫꦥ꦳ꦶꦲꦭꦏꦺꦴꦣꦫꦶꦱꦩꦺꦴꦭꦤꦲꦏꦸꦭꦶꦪꦃꦏꦤ꧀ꦠꦺꦴꦱ꧀ꦢꦢ꧀ꦢꦶꦢꦺꦴꦱꦼꦤ꧀꧈
ꦣꦫꦶꦲꦤꦃꦩꦗꦁꦱꦺꦩꦺꦱ꧀ꦏꦺꦤ꧀ꦲꦺꦠꦤꦏꦼꦫꦿꦺꦁꦩꦣꦸꦫ꧈
ꦲꦧꦃꦤꦲꦗꦭꦤ꧀ꦱꦺꦴꦏꦺꦴꦏꦱꦏꦺꦴꦭꦃꦲꦤ꧀꧈ ꦲꦭꦏꦺꦴꦱꦺꦪꦁꦩꦊꦩ꧀ꦏꦲꦁꦒꦸꦪ꧀ꦭꦸꦭꦸꦱ꧀꧈
ꦲꦏ꦳ꦺꦫꦿꦏꦺꦔꦺꦁꦢꦃꦕꦶꦠꦕꦶꦠꦤ꧈ ꦤꦺꦃꦱꦏꦺꦴꦤꦺꦃ꧈ ꦠꦃꦏꦭꦧꦤ꧀ꦧꦣꦱꦺꦕꦼꦥ꧀ꦥꦼꦠ꧀꧉
ꦱꦺꦴꦏꦺꦴꦔꦤ꧀ꦧꦤ꧀ꦢꦸꦃꦲꦤꦲꦼꦩ꧀ꦧꦸꦃꦤꦢꦢ꧀ꦢꦶꦏꦏꦺꦴꦮꦢꦤ꧀ꦱꦺꦥꦭꦺꦁꦩꦺꦴꦱ꧀ꦠꦗꦧ꧀꧉
ꦱꦲꦼꦭ꧀ꦭꦤꦱꦸꦏ꧀ꦱꦺꦱ꧀꧈ ꦫꦥ꦳ꦶꦲꦧꦭꦶꦏꦏꦩ꧀ꦥꦺꦴꦁꦲꦱꦭ꧀ꦭ꧈
ꦲꦧꦸꦏ꧀ꦠꦺꦪꦒꦶꦗ꧀ꦲꦃꦲꦱꦭ꧀ꦲꦸꦱꦸꦭ꧀ꦧꦤ꧀ꦤꦺꦲꦤ꧀ꦝꦔꦤ꧀ꦏꦲꦁꦒ꦳ꦸꦪ꧀ꦲꦲꦺꦴꦧ꧉
ꦠꦤꦱꦺꦭꦩ꧀ꦧꦃꦤꦏꦼꦫꦿꦺꦁꦧꦤ꧀ꦤꦺꦒꦸꦤ꧀ꦕꦺꦴꦩꦩꦣꦠꦼꦁꦥꦔꦉꦥ꧀꧈
ꦠꦥꦺꦗꦸꦒꦤ꧀ꦩꦣꦠꦼꦁꦩꦼꦩ꧀ꦥꦺꦱꦺꦱꦩꦁꦏꦺꦤ꧀ꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦢꦢ꧀ꦢꦶꦏꦚꦠꦃꦔ꦳ꦤ꧀꧉
***
Na’-kana' dhari Tana Kerreng
Gu-laggu ganeko, angen e Kabupaten kalaban tugu kerres arassa
pae’. Angen tase’ ngeba ro’om se accen, acampor ban beddhi/tana jalan se
kerreng. E settong roma kene', ageddhung papan, badha na'-kana' lake' se sibuk mateppa’
buku se pon laju, e attas meja. Halaman bukuna molae koneng, tape aba’na
paggun marengkes tong-settong, tanangnga kalaban ceppet agebbas abu dhari
kole’na buku, akadi tako' bar-lembaran gapaneka bakal loso kalaban bakto.
Lalake’ se ekennal kalaban nyamana Rafi, ngabas ka lowar dhari
candhela sakejja’. Langnge’ akaton tera’, tandha ja’ panas bakal dhateng lebbi
ceppet dhari biyasana.
Dhari dhapor kalowar sowarana emma’ se alos, "Raf, nyarap
gallu, na’. Gun pera’ kellana sabbrang, tape gi’ anga’.”
Rafi mesem sakone'. ”Emma’ nyarap keya, ya?” Rafi atanya.
"Mare la, Cong. Sengko' la kennyang. Cokop ngabassagi
ba'na bajeng, atena sengko' la bunga.”
***
Sabban laggu, Rafi ajalan soko 2 eppal ka sakola’an, lebat
saba kerreng, bato kapor, ban jalan tana se abuna ngarbu. Kadhang aba’na
ngentel sapedha motorra tatanggana bila teppa' lebat, tape se paleng seggut
aba’na ajalan soko. e bakto mosem ojan, lan-jalan aoba daddi leddhuk, ban
aba’na ta’ andhi’ sapatu, saengga Rafi agulung calanana sampe’ ka to’ot
ban nengteng sandhalla. Kadhang dila dhapa’ ka sakola’an kalambina bacca,
tape aba’na paggun mesem bila epanglo guruna.
“Telat pole, fi?" Pertanyana sala settong guru se gi’
buru nangale'e kana’ jarowa dhapa'.
“enggi, Pak... tape kaula pon dhateng," jawabba kalaban
ngangguy nada sowara se polos.
***
E sakola’an, Rafi lako toju’ e baris paleng adha’.
bajeng ajar, maske seggut eco-koco sareng kanca kellassa.
”Raf, arapa ba’na ma’ ce’ bajengnga ajar?” Damar atanya. ”ja'
Ba'na ban sengko' moso na'-kana' laenna reng disa, dhaggi'an paggun alako e
tase’ keya.”
”Mon sakabbiyanna oreng mekker enga’ jareya, ta’ kera badha se
maju,” jawabba Rafi kalaban tennang.”
Damar agella', "abba, ba'na bisa ngoba naseb apa?”
”Mon ta’ ecoba’ gallu, sapa se taowa,” jawabba Rafi.
Okara se sederhana jareya cekka’ ka atena ru-guruna ban
epadaddi oca' con-locon sareng kanca kellassa, Tape Rafi ta’ mardhuli.
Polana tao ja' reng-oreng se agella'i gi ta' tanto cokop bangal se nyoba'a.
***
Are agante. Sabban sore, Rafi nolonge emma’na ajuwalan
guringan e adha’na romana. Kadhang pangaselanna gun cokop melle berras
satengnga kilo. Tape Rafi ta’ perna aserro.
“Ma’, mon dhaggi' Rafi la raja, Emma' ta’ parlo ajuwalan pole
ya.” oca’ Rafi ka Emma’na.
Emma’na Rafi mesem, “Mon pas enga' jareya ba'na kodu pa
serius, na'. Oreng se malarat gun andhi’ du’a ban kodu bajeng.
***
Sampe’ e settong are, guruna Rafi ngomommagi kabar se penting.
"Ret-moret, sakola'an paneka ampon olle onjangan kaangguy noro' Seleksi
Prestasi Nusantara. Na'-kana' se andhi' nilai paleng bagus bisa
eberri'i beasiswa kaangguy akuliah e lowar polo," oca'na guru
paneka.
Kellas langsong daddi enger, Tape e bakto nyamana Rafi
esebbut, kakabbi padha serep. "Rafi, ba'na noro', ya. Sengko' tao ba'na
bisa.”
Rafi ngalodhu’ copa, "Tape, Pa’... bandhana ka
kabupaten,”
”Sengko’ se ngurusa. Ba’na gun parlo ajar,” oca’na sambi
mesem.
***
Molae are ganeko, lem-malemma Rafi totok ebabana damar
mennya’. Kertas ret-oredhan e man-dhimman, pensilla tompol, tape matana paggun
cernang. Emma’na seggut dhateng sambi ngeba aeng sagellas.
”Ja’ maksa, Cong,” ca’na Emma’na.
”Mon sateya Rafi ambu, sapa pole se nyoba’a, Ma’?” Rafi
ajawab e ngatengngana jar-ajaran.
Are ujiyan la napa’. Oreng rowa mangkat gu-laggu, ngampong
motorra tatanggana, se ngarassa neser polana ajalan soko. e ruang ujiyan,
tanangnga ngetter, banne polana tako' ngennes, tape polana terro se suksesa.
Oreng rowa no-noles, tong-etongan, noles pole. Oreng rowa ta' terro dhaddhiya
careta se ekaneserre, oreng rowa terro dhaddhiya bukte
***
Pan-barampan minggu saellana jareya, guru ngolok jareya ka
kantor, sambi abarri'agi amplop pote.
”Bukka’ dibi’,” oca’na sambi mesem.
Rafi mokka' amplopba, atena tako’. Okara-okara e attas kertas
ganeka nandang e adha'na matana: Salamet! Panjenengan ampon etarema menangka
panarema Beasiswa Nusantara.
"Pak paneka ongguwan kaula?!" oca'na kalaban ta'
parcaja.
”Ongguwan, Rafi. Ba'na reya na’-kana’ se dha’-adha’ dhari
sakola’an reya se olle beasiswa nasional.”
Kana' jarowa ajalan mole kalaban tengka' se dhammang.
"Ma'! Rafi etarema!”
"katarema apa, Cong?”
" Beasiswa , Ma’! Rafi bisa asakola e Sorbaja, gratis!”
Aeng mata emma’na ngalocor ka tana se kerreng. ”Alhamdulillah,
Cong… Du’ana se engko' epatekkahajat sareng Guste Allah.”
***
Are kamangkadanna dhapa’. Rafi nyeyom tanangnga Emma’na.
"Ma', du’aagi Rafi maolle bisa ngoba nasebba kalowarga
neka.”
“Mangkat pa tenang, cong. Tape ja’ kaloppae tana kalahiranna.
Coba'anna odhi' bisa aoba, terros enga' ka se kobasa, ja' kaloppae dha'
ebadana.”
Aba’na ngabas ka budhi sakejja’, ngabas mowana emma’na se
manjeng e adha’na romana. Oreng rowa nyempen pangabasan jareya e dalem atena,
polana sakejja' aggi' ta' kera bisa nangale Emma'na kalaban bebas e tana manca.
E bakto truk on-laon ajalan e jalan bato kapor, embu'na
manjeng e adha'na romana, ngangka’ tanangnga tenggi ban alambay. "Lakone,
na'...!" Sowarana para’ elang bi’ garudhu’na mesin, para’ ta’ ekaedhing
Rafi, oca’ ganeko banne coma oca’ biyasa ka aba’na, tape berkat dhari tana
kennengnganna mempe jareya babbar.
***
Parjalanan ka kottha gapaneka abutowagi pan-barampan jam.
Dhari budhina candhela truk se ngarbus tanana, Rafi ngabas alam se on-laon
aoba.
Bato kapor ban ka'-bungka'an nyeor tor tarebung ampon egante'e
sareng geddhung tenggi, ban jalan se egadhuwi bliker samangken ampon egante'e
sareng aspal celleng se ramme sareng sapedha ban motor.
Bakto lebat e jembadhan Suramadu , aba’na ngabas ka
lebarra tase ’ se lebar e babana galadhak jareya akantha se daddi bates antara
jaman lamba’ ban jaman se bakal dhateng.
"Daddi kantha reya Sorbaja...” oca’na agarudhu’ alos,
kasambu’ ban mangmang e bakto se padha.
Oreng rowa ngabas jau ka adha', atekat ta' abaliya sabellunna
ngeba pangoba'an.
Re-sa'are partamana e kottha ta' gampang. Odhi'na e kamar
kos-kosan se cope' kalaban geddhung se bennya’, gun asso' kasor se tepes ban
meja kene' se eguna’agi kaangguy ajar.
Gu-laggu akuliah, mon sore aba’na alako e barung ngakan.
Kadhang nolonge nyassa pereng, kadhang aladine oreng.
Opana ta’ bannya’, tape cokop kaangguy ngakan ban
esempen ne'-sakone’.
Maske la lesso, Rafi ta’ perna aserro. E kampus, aba’na
ekennal menangka moret se bajeng tor andhap asor. Salerana ros-terrosan dhateng
laggu, toju’ e barisan adha’, ban nyatet eparapi dhabuna dosenna . Mon badha
kancana se sossa, Rafi lako asadhiya se nolonge, maske tekka'a ka oreng se ta’
ekennal.
Namong, ta' sakabbina oreng ngabas kalaban hormat .
Kadhang, badha se gi' ngena, anilai dhari kalambina se sederhana otaba tas
juba'na se ros-terrosan egiba ka man-dhimman.
"He, abassagi, kana' rowa gi' ngangguy buku cateddan.
Sapa se ta' andhi'a laptop e jaman sateya?" badha oreng e kellas se
ngoca'.
Rafi gun mesem, akantha ta’ ngedhingngagi. Aba'na pajat ta'
andhi' laptop, tape ampon biyasa ka cacana oreng mara ganeka molae gi'
kene', settong oca' dhari reng-oreng rowa ta' bakal marosak tekadda.
Samarena akuliah, aba’na seggut ngangguy komputerra
perpustakaan sampe’ malem. Kadhang staf kodhu maenga'agi.
”Mas Rafi, ampon para’ baktona notop.”
"Oh, enggi, Pak. Sakejja' aggi'," jawabba sopan,
sambi nyalen tugassa kalaban paraten.
Bila ca-kancana emo’ entar ka kafe, Rafi emo’ alako e barung
ngakan, kaangguy nambai bandhana odhi’na.
badha e settong malem, e parjalanan mole, aba'na nangale baḍha oreng towa labu dhari sapedhana. Ta’
mekker abit pole, Rafi langsong abanto, melleyagi aeng, ban ngaterragi mole ka
romana.
”Kalangkong, Cong… ta’ bannya’ na'-kana' ngodha se sanggup
ambu padhana ba'na” oca’na eppa’ ganeka kalaban sowara se ngetter.
Rafi gun mesem. "Enggi, Pak. ampon daddi Kawajibanna
kaula nolonge oreng laen.”
Kabiyasa’anna se bagus ta’ perna elang, maske odhi’na tabates,
aba’na seggut nyesseyagi sabagiyan pesse dhari gajina kaangguy asadaka, ebagi
kaangguy amal masjid, ka panti asuhan, otaba pesse jareya ebagi keya ka
reng-oreng se ta’ andhi’ bengko se etemmoi kana' ganeka e lorong.
Aba’na parcaja, rajekke badhi dhateng lebat jalan se ta’
esangka-sangka, asal ate paggun ikhlas.
***
Taon agente taon. Rafi bajeng alako kaangguy lulus kuliah.
Seyangnga ajar ban malemanna alako e barung ngakan. Kadhang para' se ambuwa,
khusussa bakto badanna lesso ban tugas-tugassa se ella nombu'. Tape sabban
mokka’ dompedha ban nangale potona emma’na, somangadda ngobbar pole.
Ban are se ella abit eantos-dantos dhatang.
Sore jareya langnge’ Sorbaja tera’, bangunan kampus possa’
kalaban toga celleng ban mowana senneng. E tengnga oreng bannya', Rafi manjeng
tenggi, toga sederhana ebandhingagi kalaban mesem se ekhlas.
Sowarana Rafi ngetter e bakto molae apidato. Acareta
kaodhi’anna menangka ana' majang se mesken e konco’ temorra Madura, ajalan
dhukilo ka sakola’an, seggut eco-koco, tape paggun ngadek pole.
"Sengko’ Rafi. Na’-kana’ dhari tana kerreng Madura. Oreng
becce’ eparenge naseb, tape oreng se ajuang abillai se bisa ngoba naseb,”
oca’na, ban sakabbinna e ruangan nyambut kalaban oreng akopa’ se ranyeng.
***
Samarena acara, Rafi ju’-toju’ kadibi’an e taman kampussa,
kalaban iri ngabassagi ca-kancana se eraya’agi kalowargana. Teppa’ bakto
jareya, badha satpam nyandher ka aba’na ban nerrangngagi ja’ sabellunna acara
emolae, badha oreng bine’ seppo se atanya nyamana Rafi. Aba'na coma terro
ngabassagi ana'na dari jau, kalaban ta' maso', coma kaangguy masteyagi ja'
ana'na senneng.
Atena Rafi adennyot, aba'na langsong buru ka labang saketheng,
nyare nyaba ngalengsang. E konco'na lorong, aba'na nangale'e oreng babine' towa
kalaban tas kaen se juba' ban sandhal se nyarbu.
"Ma'…!" Rafi nyambellut
“Emma' tao ba'na lulus, cong. Emma’ ngabas dhari lowar.
”Sengko’ bunga,” jawabba emma’na sambi sap-ngosap cethagga kalaban alos.
E tengnga’anna angen sorop are Sorbaja se ngeba abu ban
tera’ jinggana sore, reng-oreng se lebat ngabas ka aba’na, Tape Rafi ta’ paduli
dha’ jareya.
”Sengko’ dhateng u-jau dhari Songennep pera’ terro ngabasa
ba’na. Ta’ kowat se nahana, fi,” embu’na adhabu pole, sowarana ngetter.
Rafi ngabas mowana emma’na se kero', mesemma alos, matana
possa’ kalaban taresna akantha sabellunna.
"Mator sakalangkong, Ma'. Kaula ajanji, paneka gi' buru
dha'-adha'na. Kaula masteyagi sampeyan odhi' tennang, tadha' kasossa'an
pole."
Emma’na mesem sakone’. "Cong... reng towa ta' parlo
apa-apa menangka balessan. Coma ngabas ana'na raja daddi oreng se becce' ban
aguna la cokop.”
***
Taon aoba taon, Rafi alako dhari samolana akuliyah kantos
daddi dosen. Dhari ana' majang se mesken e tana kerreng Madhura, aba'na ajalan
soko ka sakola’an, alako seyang-malem kaangguy lulus, akherra kengeng da'
cita-citana, ne’-sakone’, ta' kalaban badha se ceppet. Sokongan ban du'ana
embu'na daddi kakowadan se paleng mostajab. Saellana sukses, Rafi abali
ka kampong asalla, abukteaghi jha' asal-usul banne andhang-ngan
kaangghuy aoba. Tana se lamba’ gaggar banne gun coma madhateng pangarep, tape
jugan madhateng mempe se samangken ampon daddi kanyata’an.
*Syafa Verian Aulya adalah siswi (SMP) Binar Junior High
School serta alumni MI Al-Ittihad Tanamerah Saronggi.
