KANDHA KAPENG TELLO'
Dirk ajar arangka' sarta ngabidi calemmer.
Carpan|| lalampan.com|| Se kabannya'an na'-kana' mon pon omor sataon pon oneng ajalan,
anangeng Dirk ta' sapaneka. Sanajjan pon omor sabellas bulan, kana' ganeka gi'
nyaman neng-enneng bisaos e dhalem bandhuttepon kadi naleka gi' aomor sabellas
are, sarta saejjekepon ta' poron nanges sakale.
Mon badha se ta' ekasenneng e dhalem atena, aba'epon namong nyarenggi
bisaos; anangeng mon nojjune senneng pas adherreng laonan, kadi sowarana koceng
mon agaja'. Dineng mon kalerressan sanget perakkepon, tanangnga epanompang ka
tabu'epon, sarta pas ju'-lorju'an kantos bandhudda aonyan. Se kadi paneka kadhang
kantos pan-sapanapan jam abittepon. E settong bakto Dirk aonjan sambi abalakser
e dhalem bandhut-tepon, kantos bang-galimbangan. Badha kocengnga settong se
lakar lolo' dha' kana' ganeka, arassa lebur nengngale Dirk se en-maenan, daddi
alonca' ka dhalem bandhut se aonjan, sajjaepon terro ngamponga en-maenan; anangeng
serrena bandhut pas berra' salaja, daddi pas abali', Dirk gaggar dhari dhalem bandhut
gapaneka. Dha’-adha'epon Dirk getton amarga aba'epon se labu, anangeng ta'
antara abit pas agella'an, sabab nengale kocengnga se alun-bulun sareng kasor,
malarat se kalowara. E naleka ka’iyya embu'epon Dirk badha e kebbun.
Saamponna Dirk mare agella'an, laju arassa ja' kocengnga kodu etolonge,
sopaja kengenga kalowar, karana kana' ganeka lakar neser ka kocengnga; mela aba'epon
laju abali' entar ka kennengnganna kasor se ngacecce'e keban gapaneka, laju car-kacaran
sarta akarkar ka kasor gella', kantos kocengngepon kengeng manjeng edhibaba'anna
kasor, ajalan salebarrepon kamar sambi akodhung kasor. Dirk kaleburen nengngale
koceng ajalan sambi etokobi kasor.
Sadhatengnga dhari kebbun NYe Griet kasambu' nengngale ana'epon
man-nyaman badha e tana, sarta kocengnga ong-naong abuko' kasor sambi ajalan
salebarepon kamar. Koceng enggal epakalowar dhari bana kasor, epanggi nga'-engnga'an
kapayaen (lesso). Kasor sareng bantal pon epabali ka dhalem bandhut, Dirk pas esaba'
pole kadi se ampon. Saamponna ke Trom dhateng dhari panggabayannepon, nye Griet
atotoran sapola tengkana ana'epon sareng kocengnga se gella'. Ke Trom gabuk merengngagi
totorepon robiyana pas ker-pekkeran saabittepon, sambi ga’- raga'an dha' sap
osabba, se badha e dhalem kanthongngepon kalambina. Oca'epon ka nye Griet:
“Enggi kowa, embu'na! kana' ganeko lakar ane!”
Kabit dhari bakto ka'iya Dirk pon ta' esaba' gun bandhuttepon
pole. Mon tobuk se tedhung e kasorra, pas toron ka tana, ka'-rangka'an, sambi en-maenan
sabarang se epanggi terkadhang bur-nabur sassa'an, terkadhang pole ngenom eng soso
bagiyanna kocengnga, pas tedhung e dhalem lomare gun papan se ba-baba. Dha’-adha'na
embu'epon posang se re-sareyan ana'na e dalem kamar terros dha' kebbun, ta' epanggi,
kantos aba'epon kabater; mangka sareng abali pole dha' dhalem kamarra, ana'epon
epanggi man-nyaman kalowar dhari papanna lomare se ba-baba. Daddi ka bingkengnga
mon Dirk pon tadha' katengal e dhalem kamar, pas esare gun dhalem lomare
bisaos, tanto epanggi.
E settong bakto embu'na Dirk ngongjang ga-tatanggana padha bine'an,
eajaga ngenom teh. Dirk esalene angguy anyar, se sabbannepon namong eangguyyagi
mon are Ahat bisaos: kalambina anyar tor berse, eangguyi kaos pote morsa'
sareng sapatuepon ngennyer. Saamponna Dirk edandane patot sapaneka, pas esaba' gun
bandhudda, dhineng embu'na enggal lebbu dha' kamar settongnga, parlo alen-salena.
Sakejja' tatanggana se eonjang pon dhateng, daddi nye Trom ngaburuwagi asalenan
sakengengngepon bisaos, pas kalowar kalaban kaburu, kantos ela'-gella' sareng
para tamoyya gapaneka.
Kaoca'a Dirk pon epanggi toron dhari bandhudda, arangka' e
tana, terros entar ka baddhana areng-bato. Dha’-adha' tanangngepon eluy-galuyyagi
ka dhalem areng, pas badanna eloguse (eloghoesi), sarta colo'epon etapose
areng. Daddi mowa sareng guy-angguyya: kalambina, kaossa, sapatuna pon daddi celleng
sadaja sareng areng; la-mala tana plesteranna pon ta' kalopodan jugan. Para
tatangga gella' padha agella'an bacekellan, mon embu'epon ce' ta' rennana. Anangeng
sareng nengngale ana'-na perak sarta agella'an nyander sambi anjuluwagi areng se
eteggu', nye Trom pas noro' agella'an jugan, sarta ana'epon etemang.
Se-aseyanna Dirk namong embu'epon sareng kocengnga. Ja' se ka’emma
se langkong ekaase'e, ganeka asala ta' epanggi, namong e bingkeng buru katara, ja'
kana' gapaneka aleburan ka kocengnga. E settong bakto kocengnga abudhu' tello':
Dirk sanget kaleburen, sa’are benteng ta' essa etoguwi. Nye Trom kareppepon
namong ngobuwa settong bisaos budhu'na kocengnga, dhuwa'na ebuwanga ka songay,
anangeng e bakto ka'iyya aba'epon arassa ta' tega se mowanga. Ia-mala enggan apekker
sapaneka bisaos aba'epon pon giderren. Daddi se mowanga eburungngagi laen are.
Anangeng lalakon ganeka pas ta' parlo elampa’agi, sabab Dirk dibi', naleka embu'epon
entar le-melle, ebudhi nyaba’ budhu'na koceng gella' ka dhalem baddha panyerrebbanna
(panjerrebbhanna) areng, dineng sajjana, ca'epon dibi', sopaja budhu'na koceng gapaneka
olleya nyaman se neng-enneng. Sadatengngepon nye Trom manggi koceng korbina eang-langseng
yong-miyongan, dineng Dirk man-nyaman ju'-toju' gun seddi'epon baddhana areng se
gella'.
Serrena ta' oneng jabana (djhabana), nye Trom ngoca' dha' koceng
ngepon: “La-ella entare budhu'na, pus! me' ta' kacellebban."
Anangeng kocengnga gi' paggun bisaos se esang-langseng re-sareyan
ka ma-baruma sareng du-paddu, sarta dhi-budhina pas alonca', enneng edhiattasanna
baddhana areng gapaneka, daddi nye Trom pas ngarte ja' kareppepon koceng, mokka’
kodhungnga baddhaepon areng, manggi budhu'na koceng se tello'an pon padha mate.
Sareng oneng ja' budhu'epon kocengnga mate, Dirk robaepon kasta sarta sossa.
E laen ba kto pole ke Trom adandan, karana parlo ngaterraiya reng
mate; guy-angguyyepon se e-sae pon eangguy, nye Trom nolonge masangngagi
dasina, dineng topi tenggina gi' esaba' gun attas korse. Dirk ce' leburra nengngale
topi tenggi gapaneka, mela pas eentare, erangsange ka korse, terros ekala', ebadi
lu'-gulu'an gun tana, sarta saamponna laju ekatojudi kalaban bar-sabbar.
Sareng pon mangkada, ke Trom nyare topina e korse ta' epanggi.
Oca'epon ka binena:
“Le'! Gu'emma topi bula, me' tadha'?"
“Bikan, ta' dika dibi' se nyaba' gella'?"
“Enggi, gella' esaba' neng korse neko, mangka pas tadha'. Gu'emma
marena, le'?"
“La garowa ta' enggi ekatoju'i ana'na! Wah, balengngerra kana'
jareya'!"
Nye Trom se ngoca' sapaneka sambi berka', ngala' topi se ekatojudi
Dirk, anangeng pon cerpa' abangon harmonica. Nye Trom kalebat gippon atena,
amarga topi rang-larang reggaepon epacerpa' sapaneka. Saamponna etampane sareng
ke Trom, topi pas etapet sareng tanangngepon, se epamergem, dhari baba, daddi
abali pole, terros eangguy, pas mangkat, sambi ngoca':
“Enggi kowa, kana' ganeko lakar ane! Pon ta' kera kenneng oba;
pon diggal, mandar salamedda bai."
